Advertisement

Rodzaje zabaw i zabawek

Rodzaje zabaw i zabawek



W odróżnieniu od rodziców dzieci nie widzą większej różnicy między zabawą
a zdobywaniem wiedzy. Wyruszają w swoje wędrówki po świecie, badają zjawiska
i dokonują odkryć. Zabawki i inne przedmioty to instrumenty służące „celom naukowym”- dzięki którym dzieci stopniowo nabywają i doskonalą umiejętności potrzebne na drodze do dorosłego życia.
Kiedy dzieci wchodzą w wiek przedszkolny, wyraźnie już widać ich indywidualne cechy i upodobania, tak, więc dorośli mogą zacząć dobierać zabawki według tego, co dziecko najbardziej lubi. Dziecko potrafi już prosić o zabawki, jakich sobie życzy. Najczęściej chciałoby mieć coś, co widziało w przedszkolu, u znajomych dzieci, na podwórku lub niestety w reklamach telewizyjnych. Dorośli niejednokrotnie są skłonni wydać fortunę na zabawki i gry dla dzieci. Dzieci jednak bardzo często potrafią zaangażować się w ciekawą, twórczą, pouczającą zabawę bez kosztownych zestawów klocków, puzzli i innych zabawek. Ponieważ interesują się życiem i zachowaniem dorosłych, przedszkolaki lubią zabawki, które dają im możliwość zabawy twórczej.
W tego typu zabawach dzieci wykorzystują najczęściej i bardzo chętnie przedmioty codziennego użytku takie jak: łyżki, kubeczki, garnki, pudełka, miski, itp. Prawie wszystkie dzieci mają klocki, ale dzieci równie chętnie układają „wieże” z książek czy puszek.
Większość dzieci podczas zabawy „w role” z zachwytem bawią się wodą, gliną, błotem, plasteliną, piaskiem itd. W piaskownicy udają, że mieszają cement, robią ciasto, babki, pieką chleb, wykonują okopy dla żołnierzy, budują drogi lub kopią basen dla syrenki. Inwencja twórcza przedszkolaków jest ogromna toteż jednego dnia dziecku wystarczą zwykłe kartonowe pudła, z których zbuduje dom, fortecę lub telewizor, następnego dnia dziecko przebiera się w Indianina itp.
Warto zaznaczyć, iż prawie wszystkie dzieci w wieku przedszkolnym przepadają za muzyką. W tym wieku dzieci zaczynają śpiewać i grać na prostych instrumentach - niejednokrotnie improwizują na cymbałkach, bębenku, gitarze czy flecie. Uwielbiają tańczyć, dostrajać ruchy ciała do rytmu muzyki, ćwiczyć przy muzyce itp.
Ponadto niektóre dzieci czerpią wielką przyjemność z gromadzenia, porządkowania, układania czy grupowania różnych przedmiotów: książeczek, lalek, kart, samochodzików, miniaturowych zwierzątek itd.
„Zabawka to przedmiot do zabawy, który daje możliwość zdobywania wiedzy
i doświadczenia, kształtuje umiejętności i sprawności, pobudza aktywność poznawczą, twórczą, ruchową, wspomagając społeczny i emocjonalny rozwój dziecka. Prawidłowo dobrana zabawka pozwala dziecku rozwijać te zdolności, które na danym etapie jego rozwoju są najważniejsze – począwszy od odkrywania własnego ciała, postrzegania tego, co je otacza, rozróżniania głosów innych niż głosy mamy, a skończywszy na naśladowaniu czynności dorosłych i pierwszych zabawach ćwiczących umysł. W przypadku najmłodszych dzieci dobra zabawka powinna wspomagać rozwój ruchowy, a wiec motorykę, manipulację i korzystnie wpływać na emocje. Docenić trzeba tzw. „przytulanki”. Uczą one dziecko wyrażać emocje i uczucia, zarówno pozytywne, jak i negatywne, są cenną pomocą w odkrywaniu świata, dają poczucie bezpieczeństwa” (D. Zawadzka, I ty możesz mieć super Dziecko).
Przy zakupie zabawek warto zwrócić uwagę czy dziecko cieszy i interesuje się kolejną zabawką? Dzieci, których zachcianki są zaspokajane niemalże natychmiastowo nie szanują swoich zabawek. Pozostawiają je byle gdzie i byle jak, często gubią, niekiedy łamią je i niszczą oczekując nowych zabawek. Dzieci lubią otrzymywać nowe zabawki, jednakże, kiedy mają ich zbyt dużo, zaczynają się nimi po prostu nudzić. Warto, zatem tak pokierować zabawkami dzieci, aby mogły posługiwać się nimi w zabawie np., jeśli dostaną dźwig mechaniczny, powinny zastosować go przykładowo podczas budowania domów, zamków, fortec. Samochodem czy traktorem np. przewozić „materiały budowlane” itp.
Na szczególną wartość wśród zabawek zasługują tzw. zabawki edukacyjne: różnego rodzaju klocki, układanki, puzzle itp. takie zabawki zmuszają dzieci do skupienia uwagi nad sposobem rozwiązania. Dzieci muszą zastanowić się jak ułożyć poszczególne kawałki, aby powstał z nich jeden obraz. A to często nie jest takie proste.
Zabawki zbyt hałaśliwe, kojarzące się z przemocą, zbyt drogie, zbyt delikatne i łatwo się psujące mogą sprawić więcej kłopotu, niż radości. A to, dlatego, iż dorośli niejednokrotnie nie pozwalają bawić się dzieciom w sposób dowolny, stale upominają dziecko, żeby nie hałasowało (np. zbyt głośna gra na bębenku, czy cymbałkach), albo ostrzegają dziecko, aby czegoś nie popsuło (zwłaszcza, gdy zabawka jest kosztowna). Zabawa i zabawki odgrywają ważną role u dzieci w wieku przedszkolnym, dzieci zdobywają nowe umiejętności (uczą się obsługi nowych przedmiotów), ale także podczas zabawy rozładowują napięcie i agresję. Z wiekiem zabawy stają się coraz bogatsze, skomplikowane, wraz z wiekiem dziecka rosną również wymogi i upodobania pod względem zabawek. Jednak trzeba pamiętać, iż nawet najdroższa, najpiękniejsza, wymarzona zabawka nie zastąpi dziecku rodzica. Dziecko, również pragnie podzielić się szczęściem nie tylko z rówieśnikami w przedszkolu czy na podwórku, ale przede wszystkim z ukochanymi rodzicami. Dlatego rodzice zawsze powinni znaleźć czas, na wspólną zabawę z dzieckiem (zwłaszcza, jeśli jest ono jedynakiem).

Opracowała: mgr Agnieszka Donieck-Mindak
Przedszkolowo.pl logo