Advertisement

Zabawa w wieku przedszkolnym

Zabawa w wieku przedszkolnym



W latach przedszkolnych zabawy dziecka są przejawem coraz doskonalszej zdolności rozumowania, odgrywania wyobraźni, odgrywania ról i tworzenia. W tym wieku podstawową działalnością małego dziecka jest zabawa. „Bawiąc się, ćwiczy ono swój układ nerwowy i ruchowy, uczy się i zdobywa doświadczenie. Zdobywana tą drogą wiedza o świecie jest szybko przyswajana i dobrze się utrwala. Ponadto działalność zabawowa sprzyja rozwojowi umiejętności obserwowania świata i rozwojowi mowy”( L. Wołoszynowa Psychologia rozwojowa wychowawcza i społeczna.). Dziecko w tym wieku zaczyna zauważać różnice i podobieństwa. „ W zabawie wykazuje coraz większe zainteresowanie segregowaniem, grupowaniem, kategoryzowaniem”( The American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (Twoje Dziecko). Na przykład: zbiera i układa klocki według koloru, kształtu, rozmiaru itp. U dzieci zabawa rozwija się od prostych prób naśladowania dorosłych w bardziej złożone formy zabaw abstrakcyjnych. W wieku trzech lat dziecko nie polega wyłącznie na konkretach, rozumie już niektóre pojęcia abstrakcyjne, reprezentujące rzeczy, które nie są widoczne, obecne lub realne, zabawa jest, więc czymś więcej niż naśladownictwem. W trakcie zabawy dziecko wykazuje niezwykłą kreatywność. odgrywanie ról w zabawie wraz z rozwojem jest coraz bardziej złożone. Na przykład maluch bawiący się w pirata, wie, jakie ma założyć ubranie, jakich użyć rekwizytów, jaki ton głosu przybrać itp., itd.
Ponadto dzieci w wieku przedszkolnym bardzo interesują się światem dorosłych, ich zajęciami, zachowaniami, które pragną sobie przyswoić, dlatego często kierują uwagę na zabawki imitujące domowe sprzęty: naczynia, kuchenki, łopatki, grabie, narzędzia itp. Warto zaznaczyć, iż dzieci w wieku przedszkolnym potrzebują do zabawy odpowiedniej przestrzeni, czasu, towarzystwa i niekiedy pomocy ze strony dorosłych. Dzieci niczym mali odkrywcy domagają się nowych doświadzczeń, nowych ludzi, nowych przedmiotów etc. Głód wyobraźni dzieci przejawia się w tym, że chętnie pomagają dorosłym w codziennych pracach przy gotowaniu, zmywaniu, zakupach. Dlatego ważne jest by stworzyć dzieciom możliwie jak najlepsze warunki do zabawy.
W okresie przedszkolnym ważnym aspektem zabawy jest twórczość dzieci. Przykładowo dziecko wie już jak posługiwać się mazakami, nożyczkami, wielką radość sprawia mu, kiedy może coś stworzyć. Jeśli zapytamy czy narysowało pieska? Pewnie nie usłyszymy konkretnej odpowiedzi. Bo dla dziecka nieważne jest, czy jego rysunek rzeczywiście coś przypomina-ważne, że to jego dzieło.
„Rysunki dziecka przechodzą kilka rozpoznawalnych etapów. W wieku trzech lat dziecko rysuje kółka, linie pionowe. Niedługo potem zaczyna rysować linie poziome. Następnie łączy koła z liniami, co przypomina mu jakąś postać. Bardzo małe dziecko najpierw rysuje, a potem dopiero nazywa to, co narysowało. W wieku lat czterech może już celowo rysować ludzką postać. Rysunki dziecka w piątym roku życia odwzorowują, otaczający je świat. Natomiast, kiedy dziecko skończy pięć lat, potrafi narysować już człowieka z wyraźną głową, tułowiem, rękami, dłońmi, nogami i stopami, ubranie wykończy guzikami i paskiem. Przedszkolaki uwielbiają również bawić się w piasku, wodzie, lepić z gliny, plasteliny, modeliny itd” ( The American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (Twoje Dziecko).
Podczas zabaw począwszy od młodszego wieku przedszkolnego tj. od trzeciego roku życia wyobraźnia dziecka zaczyna bujnie rozkwitać. Granica między rzeczywistością a fantazją zaciera się i przesuwa. Dziecko żyje w świecie, w którym babcie mieszkają w ciemnym lesie, zjadają je złe wilki, a potem ratują je gajowi. Stopniowo z wiekiem, dziecko zaczyna się jednak orientować, że takie historie nie są prawdziwe. Dzieci w tym wieku w nowy sposób obserwują wszystkich naokoło. Zdobywają wiadomości o ludziach głównie przez obserwację, a czasami wyobrażając ich sobie w różnych złożonych sytuacjach. W wieku trzech lat ich wyobraźnia potrafi stworzyć własne, fantastyczne postacie (i to by najmniej nie tylko podczas zabawy). Dzieci często pragną być kimś innym. Widzą, co robią dorośli, ale teraz nie tylko naśladują w prosty sposób (jak to robiły w wieku poniemowlęcym), ale próbują w wyobraźni postawić się na miejscu innych. Kiedy dziecko wciela się w piekarza myśli nie tylko o fartuchu, czapce i mące, ale i o zapachu chleba, smaku ciasta i mówi jak piekarz. Przedszkolaki w swoich przebierankach nie zadowalają się wymyślonym, gotowym kostiumem. Są w stanie także zmienić sposób myślenia, by wcielić się w daną postać. Podczas zabaw ważne są także rekwizyty. Dzieci pieką kurczaka z plasteliny w zabawkowym piekarniku, miecze zmieniają ich w rycerzy, a opaski na oku w piratów. Czasami dzieci odgrywają pewne sceny z życia, żeby przynieść sobie ulgę w szczególnie trudnych przeżyciach. Udają lekarzy i pielęgniarki, żeby odtworzyć noc spędzoną w szpitalu albo wizytę w przychodni.
W wieku przedszkolnym fantazja i wyobraźnia dzieci jest bardzo żywa, bujna
i niezmiernie interesująca. Wyobraźnia odgrywa nie tylko wielka rolę w czasie zabaw, ale również w rozwoju myślenia, w dalszym doskonaleniu mowy, w kontaktach społecznych itp. dzięki wyobraźni dzieci chłoną nowe wiadomości. Uczą się współczuć innym, kształtują poczucie humoru i moralność.

Opracowała: mgr Agnieszka Donieck-Mindak
Przedszkolowo.pl logo